Droë jare is deel van boer in Suid-Afrika. Wanneer weiding opdroog en kuilvoer min raak, voer meer plase hooi, strooi en byprodukte. Dit is presies wanneer ‘n goeie voermenger sy geld verdien.
Maak vroeg ‘n voerbegroting
Moenie wag tot die laaste baal nie. Tel jou voorraad: bale, kuilvoer, graan, byprodukte. Bereken hoeveel ton per kop per dag jy kan voer, en vir hoeveel weke. As die getalle nie klop nie, besluit nou oor aankope of verkope, nie later nie.
Verander die rantsoen stadig
Skielike veranderinge kan die rumen ontstel. Verander bestanddele oor ‘n paar dae. Toets die meng na elke verandering, want nuwe bestanddele meng anders.
Strooi en lae-gehalte ruvoer
Lang strooi is glad en taai. Skerp messe is hier noodsaaklik.
- Laai strooi eerste sodat die messe kan byt.
- Gebruik die beperkers om strooi teen die messe te hou.
- Moenie die bak met strooi oorlaai nie.
- Kyk vir strooi wat om die awegaar draai.
Lees meer oor hoe droogtehooi verwerkingstyd ‘n regte koste maak.
Stop sortering
Wanneer die ruvoer swak is, sal diere die lekker deeltjies uitsoek en die strooi los. ‘n Goeie menger met die regte snylengte en ‘n bietjie water in droë rantsoene hou elke hap dieselfde. Dit beteken die dominante diere kry nie al die graan nie.
Byprodukte
Baie plase gebruik byprodukte in droogte. Hulle kan goeie waarde wees, maar hulle verskil van vrag tot vrag. Laat dit toets, en vra jou voedingkundige hoe om dit in die rantsoen te gebruik. Nat byprodukte gaan gewoonlik later in die lading.
Hou die skaal eerlik
In ‘n droogte is elke kilogram kosbaar. Toets die skaal maandeliks, en kyk of die laaier die teikengewig volg. Klein oorladings op duur bestanddele tel vinnig op.
Hou die menger aan die gang
‘n Menger wat breek in ‘n droogte beteken handvoer. Hou spaarmesse en boute op die rak, ghries daagliks en kyk na die ratkas. Bestel onderdele voor die droë seisoen, nie halfpad deur nie.
Water
Diere wat nie goed kan drink nie, eet nie goed nie. Maak seker water is skoon, naby en genoeg, veral in hitte.
Vrae van die skouvloer
Kan ek net strooi en lek voer? Gesels met jou voedingkundige. ‘n Gemengde rantsoen help om strooi beter te benut.
Hoe kort moet ek strooi sny? Lank genoeg vir rumenwerking, kort genoeg om sortering te keer. Toets met ‘n deeltjieskeier.
Is ‘n klein menger genoeg? Vir klein kuddes, ja. Lees ons stuk oor KwaZulu-Natal verskalwerwe en mini-mengers.
Hitte en droogte saam
Droogte kom dikwels met hitte. Diere eet minder in die warmste deel van die dag. Voer meer in die koeler ure, hou die voer vars en oorweeg om die voeding in twee te verdeel. Kleiner, meer gereelde ladings hou verhitting in die voerbak af, veral met byprodukte en kuilvoer.
Hou die kudde dop
Kyk na liggaamskondisie, mis en wat in die voerbak oorbly. Weeg die oorskiet vir ‘n paar dae. As diere die strooi los, kyk na snylengte en vog. As die voerbak leeg is en diere honger lyk, voer meer of verander die rantsoen. Vroeë tekens is goedkoper om reg te maak as ‘n kudde wat kondisie verloor het.
Beplan vir die volgende droogte
Wanneer die reën kom, maak ‘n lys van wat gewerk het en wat nie. Watter bestanddele was die beste waarde? Hoe lank het die voorraad gehou? Daardie lys is goud vir die volgende droë jaar.
Nog vrae
Moet ek water byvoeg? ‘n Bietjie water laat in die lading help om sortering in droë rantsoene te keer. Moenie oordoen nie, want nat voer bederf vinniger in hitte.
Hoe gereeld moet ek die messe vervang? In droogte, met baie strooi, slyt hulle vinniger. Hou rekord van ladings per stel sodat jy vooruit kan bestel.
Kan ek skape en beeste uit een menger voer? Ja, maar pasop vir koper in minerale vir skape.
Die kort weergawe
Begroot vroeg, verander stadig, hou messe skerp en stop sortering. ‘n Vertikale menger soos die VT-reeks hanteer strooi en hooi in die bak self. Gesels met jou handelaar voor die droë seisoen.
